×

Uwaga

There is no category chosen or category doesn't contain any items

MOCZENIE NOCNE U DZIECI

DIAGNOSTYKA I LECZENIE KLASYCZNE (lek. Katarzyna Gadomska – Prokop )

MOŻLIWOŚCI LECZENIA HOMEOPATYCZNEGO (lek. Janusz Dąbrowski )

Definicje  

Do rozpoznania moczenia nocnego upoważnia stwierdzenie stałego (trzy lub więcej razy w tygodniu) lub okresowego mimowolnego i bezwiednego oddawania moczu w czasie snu przez dziecko, które ukończyło 5 lat.    

 M.n., któremu nie towarzyszą żadne inne objawy chorobowe, określane jest mianem moczenia izolowanego, niepowikłanego lub pierwotnego i jest najczęściej występującą postacią moczenia nocnego (85 % pacjentów). M.n. określane jako wieloobjawowe, powikłane lub wtórne rozpoznajemy wówczas, gdy towarzyszą mu inne objawy ze strony układu moczowego lub innych narządów.


Epidemiologia

M.n. jest najczęstszym urologicznym problemem u dzieci. Dolegliwość ta występuje u około 15-20 % pięciolatków i 5-7 % dzieci dziesięcioletnich oraz 1-3 % osób dorosłych . M.n. stwierdzane jest u 40% dzieci, których jedno z rodziców moczyło się w nocy i u 70% tych, których oboje rodziców było dotknięte tą dolegliwością.

Izolowane m.n. występuje znacznie częściej u chłopców niż u dziewczynek, u których dominuje moczenie wieloobjawowe.

Etiopatogeneza

Etiologia izolowanego moczenia nocnego nie jest jednorodna i u poszczególnych dzieci przyczyny tej dolegliwości są różne.

Przyczyny :

1. Poliuria nocna

     a) nadmierna podaż płynów w godzinach wieczornych

     b) nieprawidłowy dobowy rytm wydzielania hormonu antydiuretycznego

2. Opóźnienie kontroli nad czynnością pęcherza

  a) izolowane zaburzenia mechanizmów kontrolujących odruch świadomej mikcji

       b) towarzyszące opóźnionemu rozwojowi psychoruchowemu

3.    Zbyt mała pojemność czynnościowa pęcherza

4.    Niestabilność wypieracza obecna tylko podczas snu

5.    Zbyt głęboki sen lub trudności z wybudzeniem się

6.    Opóźnienie wdrażania nawyków higienicznych

7.    Zaburzenia emocjonalne .


Stwierdzono , że moczenie występuje w każdym stadium snu.  Wysunięto hipotezę, że przyczyną m.n. może być opóźnione dojrzewanie 2 fizjologicznych procesów:

1) dośrodkowej odpowiedzi ośrodkowego układu nerwowego, w postaci spłycenia snu lub przebudzenia w odpowiedzi na przepełnienie i skurcz pęcherza,

2) odśrodkowego zahamowania przez ośrodkowy układ nerwowy odruchu mikcji, która następuje bez przerywania snu.

Na podstawie przytoczonych danych można wysunąć hipotezę o niejednolitej i trudnej w praktyce do ustalenia w poszczególnych przypadkach patogenezie m.n.. U niektórych dzieci kilka czynników patogenetycznych może decydować o utrzymywaniu się m.n. i trudnościach jego leczenia .

Moczenie nocne wtórne może stanowić jeden z objawów chorób układu moczowego lub zlokalizowanych poza tym układem.

Przyczyny wtórnego (powikłanego) moczenia nocnego to:

1. Niestabilność pęcherza moczowego

a) pierwotna nadwrażliwość mięśnia wypieracza

b) wtórna spowodowana powtarzającymi się zakażeniami układu moczowego

  2. Nieneurogenny pęcherz neurogenny (zespół Hinmana)

  3. Pęcherz neurogenny

  4.Wady anatomiczne układu moczowego

a) utrudniające odpływ moczu z pęcherza ( przeszkoda podpęcherzowa )

b) wady pęcherza moczowego

c)wady moczowodów (odpływy pęcherzowo-moczowodowe, ektopowe-pozazwieraczowe ujście moczowodu, ureterocele )

  5. Wielomocz

a)    moczówka prosta przysadkowa

b)    moczówka nerkowa

c)    polidypsja psychogenna

d)    przewlekła niewydolność nerek

e)    nie wyrównana cukrzyca

f)    odmiedniczkowe zapalenie nerek

g)  hipokaliemia lub hiperkalcemia

h)  niektóre tubulopatie (np. cystynoza, zespół De-Toni-Debre )

 i)   uszkodzenie osmoreceptorów

 6. Zakażenia układu moczowego

 7. Kamica układu moczowego

 8. Uporczywe zaparcia

 9. Zespół bezdechów nocnych ( najczęściej spowodowany przerostem migdałków podniebiennych)

 10. Alergia pokarmowa

 11. Padaczka.


U około 20 % dzieci z moczeniem mimowolnym współwystępują różnego rodzaju zaburzenia psychiczne, nie układające się jednak w żaden spójny zespół zaburzeń, który można by uznać za charakterystyczny dla tego objawu . Obecnie istnieje wiele dowodów na to, że u większości dzieci m.n. nie jest konsekwencją zaburzeń emocjonalnych. To właśnie utrzymujące się m.n. jest powodem pojawienia się problemów emocjonalnych u dziecka. Tak więc, rozpoznanie „m.n. uwarunkowane zaburzeniami emocjonalnymi ” może być postawione dopiero po wykluczeniu przyczyn organicznych moczenia: anatomicznych bądź czynnościowych .

Postępowanie diagnostyczne


Wywiad

Wywiad rodzinny ma istotne znaczenie ze względu na rodzinne występowanie: 

•    izolowanego m.n.,

•    wad wrodzonych układu moczowego,

•    kamicy układu moczowego,

•    moczówki prostej,

•    wrodzonych tubulopatii,

•    chorób metabolicznych,

•    alergii .

M.n. wtórne podejrzewamy, gdy moczenie pojawia się po okresie prawidłowego kontrolowania oddawania moczu , oraz, gdy występują:

-   moczenie dzienne,

-   częstomocz,

-    naglące parcie,

-    objaw kucania,

-    trudności z rozpoczęciem mikcji,

-   używanie tłoczni brzusznej przy oddawaniu moczu,

-    wyciekanie moczu z cewki kroplami,

-    zakażenia układu moczowego,

-   krwinkomocz lub krwiomocz,

-    wielomocz,

-    nadmierne pragnienie,

-    zaparcia, popuszczanie stolca,

-    chrapanie podczas snu

-    drgawki lub inne niepokojące objawy neurologiczne.

Badanie przedmiotowe

       Badanie przedmiotowe dziecka z m.n. powinno obejmować :

-    ocenę stanu ogólnego,

-    pomiar ciśnienia tętniczego (co najmniej trzy razy),

-    badanie palpacyjne jamy brzusznej,

-  ocenę zewnętrznych narządów płciowych- głównie okolicy ujścia zewnętrznego cewki moczowej,

-    ocenę okolicy lędźwiowo- krzyżowej,

-    sprawdzenie odruchów w obrębie kończyn dolnych.

      Badania laboratoryjne i obrazowe


     Należy zalecić:

• trzykrotne badanie ogólne moczu (ze zwróceniem uwagi na ciężar właściwy) oraz bakteriologiczne

• badanie krwi w celu oznaczenia stężenia kreatyniny, glukozy, sodu, potasu, chloru i wapnia

• wykonanie USG układu moczowego z oceną zalegania moczu w pęcherzu po mikcji .

Zlecenie rodzicom przeprowadzenia kilkakrotnie bilansu płynów u dziecka pozwoli uzyskać informacje na temat:

-   przeciętnej pojemności czynnościowej pęcherza moczowego,

-    częstotliwości oddawania moczu,

-    nasilenia moczenia w dzień i występowania epizodów naglących parć,

-    ilości i rozłożenia wypijanych płynów w ciągu dnia i nocy,

-    częstości epizodów m.n.,

-    ilości moczu oddawanego w godzinach nocnych w stosunku do ilości moczu „dziennego” .

        Stwierdzenie nieprawidłowości anatomicznych w okolicy lędźwiowo - krzyżowej, zaburzeń czucia okolicy krocza, obecność zaburzeń przy oddawaniu moczu i/lub zakażenia układu moczowego nakazują wykonanie cystografii mikcyjnej, a (w zależności od wskazań) również zdjęcia rentgenowskiego okolicy lędźwiowo- krzyżowej oraz urografii, badania izotopowego nerek, badań urodynamicznych, cystoskopii, wykonania NMR okolicy lędźwiowej kręgosłupa i/lub potencjałów wywołanych. Przy obecności wielomoczu należy przeprowadzić odpowiednie badania diagnostyczne zmierzające do wykrycia jego przyczyny. Prawidłowe rozpoznanie może wymagać konsultacji specjalistów : neurologa, diabetologa, gastrologa, alergologa, laryngologa .


Postępowanie terapeutyczne w izolowanym moczeniu nocnym


Leczenie niefarmakologiczne


•    Postępowanie behawioralne:

•    Postępowanie motywacyjne:

•    Ćwiczenia:

•    Inne: ( brzęczyki, wysadzanie dziecka o tej samej porze, pozostawienie światła w pokoju itp. )  

• Psychoterapia indywidualna lub systemowa (rodzinna)


Leczenie farmakologiczne


    U dzieci, u których postępowanie niefarmakologiczne nie przyniosło spodziewanych rezultatów można podjąć próbę leczenia farmakologicznego. Należy jednak pamiętać, że izolowane m.n. nie jest chorobą, a dolegliwością ustępującą wraz z wiekiem.Stosowanie leczenia farmakologicznego obciążonego ryzykiem powikłań powinno być ograniczone do wybranych przypadków .   

Leczenie farmakologiczne rozpoczynamy od zastosowania desmopresyny

    Desmopresyna stosowana jest najczęściej doustnie w postaci tabletek  po 0,1 i 0,2 mg, lub rzadziej w postaci kropli do nosa (3,5 mg/1 kropla).   

    Leczenie rozpoczyna się od 10 mg na noc u dzieci 6 - 10 letnich i od 20 mg u starszych. Przy braku efektu dawkę zwiększa się o 10 mg co 4 tygodnie aż do osiągnięcia dawki maksymalnej, która wynosi dla dzieci młodszych 30 mg i 40 mg dla starszych. Po uzyskaniu pożądanego efektu dawkę należy stopniowo zmniejszać do najniższej skutecznej.

•  Chlorowodorek oksybutyniny (Ditropan tabl. 5 mg)

Lek stosuje się u dzieci, które ukończyły 5r.ż.,  w dawce 5 - 15 mg/dobę, w zależności od wieku. Jego działania niepożądane, jak suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia, nudności i zaburzenia żołądkowe, zależą od dawki i mogą być wskazówką do jej modyfikacji.

• Imipramina

Dobowa dawka imipraminy wynosi 25 mg dla dzieci 7 letnich, 50 mg dla 8 - 12 letnich i 75 mg dla starszych. Maksymalna dawka dobowa wynosi 100 mg (2,5 mg/kg m.c./dobę). Jednak w trakcie stosowania leku mogą wystąpić u dzieci objawy uboczne, ograniczające jego stosowanie ( suchość w jamie ustnej, zaburzenia akomodacji, zaparcia; rozdrażnienie, bezsenność; nudności, wymioty, biegunki; uszkodzenie wątroby; alergiczne wysypki skórne;  zaburzenia miesiączkowania; zespół nieprawidłowego wydzielania ADH; zaburzenia sercowo- naczyniowe z zaburzeniami rytmu serca ). Przedawkowanie lub przypadkowe spożycie imipraminy może być przyczyną bardzo ciężkich, nawet śmiertelnych zatruć..

Można poprawić wynik leczenia, kojarząc wymienione powyżej leki. Wtórne moczenie nocne wymaga zawsze leczenia przyczynowego.

Podsumowanie

W sierpniu 2005 firma Sequence HC Partners, na zlecenie firmy Huggies/Kimberly Clark przeprowadziła badanie wśród 150 lekarzy pediatrów na terenie całej Polski na temat moczenia nocnego u dzieci w wieku od 4 do 10 lat.

O randze problemu świadczy fakt, że 90% biorących udział w badaniu pediatrów spotkało się w ciągu ostatnich 12 miesięcy w swojej praktyce lekarskiej z przypadkiem moczenia nocnego u dzieci w  tym wieku. Jednocześnie badani  lekarze podkreślali, że jedynie sporadycznie zdarzało się im znajdować w medycznej literaturze fachowej informacje na ten temat.

Stosowanie leczenia farmakologicznego, obciążonego ryzykiem powikłań, bez wcześniejszej próby wdrożenia postępowania profilaktycznego deklarowało aż 57% respondentów. Postępowanie takie najczęściej wynikało z roszczeniowych postaw rodziców. 69% rodziców dzieci moczących się w nocy oczekiwało po wizycie u lekarza natychmiastowych efektów leczenia.

Przeprowadzone badania potwierdziły skalę problemu  jakim jest moczenie nocne wśród dzieci. Jednocześnie temat m.n. rzadko pojawia się w literaturze fachowej. Koniecznym wydawałoby się częstsze powracanie do niego w specjalistycznej literaturze, czego próbą jest powyższe opracowanie.

LECZENIE HOMEOPATYCZNE

Homeopatyczna metoda leczenia jest niezwykle skuteczna przy leczeniu tzw. zaburzeń czynnościowych, stanów zapalnych i podrażnień układu moczowego. Leki homeopatyczne stosowane jako „ terapia pierwszego rzutu” mogą rozwiązać problem bez uciekania się do uporczywej i niekiedy toksycznej terapii. Zaletą tej metody jest również to, że można ją stosować komplementarnie do już prowadzonej terapii obserwując stan chorego i modyfikując leczenie w miarę potrzeby.

Kurację homeopatyczną można prowadzić za pomocą jednego leku jeśli po zebraniu wywiadu objawy jednoznacznie wskazują konkretna substancję. Jeśli jednak nie jesteśmy do końca pewni, że jego wybór jest najwłaściwszy, łączymy leki, które uzupełniają się w działaniu.

Najodpowiedniejsze i gwarantujące szybki i trwały efekt jest dobieranie leku konstytucyjnego i/lub głębokiego działania wraz z lekiem objawowym. Takie kliniczne podejście do homeopatii umożliwia niekiedy uzyskanie spektakularnych rezultatów nawet po pierwszych dawkach leków, czego doświadczyłem we własnej praktyce.

Poniżej przedstawiono w kolejności alfabetycznej najczęściej stosowane leki homeopatyczne stosowane najczęściej u dzieci ale też okazjonalnie u dorosłych. Wybrano najbardziej rzucające się cechy leków, które determinują ich wybór przy analizowaniu problemu.

Starannie przeprowadzony wywiad i zebranie kluczowych objawów, czasem drobnych i dyskretnych gwarantują powodzenie kuracji.

Apis mellifica - nietrzymanie moczu nocą ,kiedy kaszle, zapalenie pęcherza, bezwiedne oddawanie moczu z nasileniem w ruchu ( zmiana pozycji w łóżku )

Argentum nitricum –nietrzymanie moczu we dnie I w nocy

Belladonna – oddawanie moczu kiedy jest senny, dziecko pobudzone psychoruchowo, niespokojne

Calcarea carbonica – bezwiedne moczenie w łóżku, mocz o silnej kwaśnej woni, ciemny, dzieci krępej budowy ciała, pocące się

Carbo vegetabilis - mocz obfity jasny w przebiegu cukrzycy, czasem białkomocz

Causticum – moczenie podczas pierwszego snu, częściej u dziewczynek, wysiłkowe nietrzymanie z powodu osłabienia zwieraczy, mocz ciemny, mętny, świąd ujścia cewki moczowej

Cina – moczenie nocne nasilające się przy każdej pełni księżyca, mocz mętny, biały, mleczny po odstaniu

China – bezwiedne moczenie u osłabionych dzieci, mocz mętny ciemny

Equisetum –stała potrzeba oddawania moczu, nie przynoszące ulgi wydalanie dużych ilości przejrzystego , jasnego moczu, moczenie nocne „z przyzwyczajenia” , bolesność i uczucie przepełnienia pęcherza moczowego

Kalium phosphoricum – mocz szafranowożółty lub mleczny, uporczywe, u nerwowych, pobudliwych dzieci

Kreosotum – sny o oddawaniu moczu, mimowolne moczenie w pierwszej części nocy, częstomocz z wielomoczem w ciągu dnia, cukrzyca, pije dużo płynów i wydala mało moczu

Lac caninum – lek specyficzny dla moczenia nocnego, po oddaniu moczu pęcherz wydaje się pełny, w ciągu dnia mocz oddaje rzadko, nawet jeden raz, duża ilość z pewną trudnością i podrażnieniem cewki

Magnesium phosphoric um - moczenie nocne z powodu rozdrażnienia nerwowego, nerwoból pęcherza po cewnikowaniu

Mercurius solubilis –parcie na mocz we dnie i w nocy, z towarzyszącym wielomoczem lub skąpomoczem,stan towarzyszący zapaleniu dróg moczowych, wydala więcej moczu niż wypija, białkomocz, niebolesny krwiomocz, palenie w cewce po mikcji

Natrum muriaticum – moczenie mimowolne, wysiłkowe, wielomocz, pragnienie ogromnych ilości wody, mocz przejrzysty z czerwonym osadem, ból tuż po mikcji

Nitricum acidum – mocz zawiera szczawiany, fosforany, moczany, zapach silny, przypominający koński mocz, kurcze od nerek do pęcherza, odmiedniczkowe zapalenie nerek

Phosphoricum acidum – moczenie w czasie pierwszego snu, nocne poty, wyczerpanie psychofizyczne, fosfaturia, cukrzyca, we dnie mocz oddawany często, obfity , wodnisty, mleczny

Psorinum – moczenie nasilające się w pełni księżyca, uporczywe, dziecko oddaje mocz kilkanaście razy w ciągu dnia, osłabiony pęcherz, dzieci marznące, szczupłe, towarzyszące choroby skóry, nawracające infekcje

Pulsatilla – mimowolne oddawanie moczu, w stanach towarzyszących zapaleniu pęcherza moczowego, przy radosnym pobudzeniu, szczególnie u małych dziewczynek o łagodnym usposobieniu, marznących, nagłe parcie przy leżeniu na plecach

Rhus toxicodendron – nietrzymanie moczu szczególnie w pozycji leżącej, nocą, u chłopców, mocz ciemny, mętny, częste, obfite mikcje w dzień i w nocy

Sabal serrulata – nieustająca potrzeba oddawania wodnistego moczu, nocą, mimowolne moczenie po każdym wysiłku, pieczenie , palenie w cewce moczowej, śluzowaty, lepki osad w moczu

Sepia – mimowolne moczenie podczas pierwszego snu, u dziewczynek , przestrach i hałasy nasilają dolegliwości, mocz gęsty cuchnący, biały, zawierający czasem piasek, uczucie ciążenia nad spojeniem łonowym

Silicea -moczenie nocne z powodu robaczycy, częstomocz z bolesnym parciem, przewlekłe zapalenie cewki moczowej, cuchnąca wydzielina z cewki moczowej- gęsta, skrzepnięta, ropna, krwawa, dzieci szczupłe, chorowite, pocące się w nocy, z powiększonymi węzłami chłonnymi szyi, powiększonymi migdałkami, raczej nieśmiałe

Sulfur – moczenie nocne, szczególnie u obciążonych skazą gruźliczą niechlujnych dzieci, śluz i ropa w moczu, mocz zawiera tłuste cząsteczki, mimowolne oddawanie moczu przy oddawaniu gazów lub kaszlu, nagły pozew do oddania moczu -dziecko nie może czekać, częstomocz , zwłaszcza nocą, dzieci niespokojne, pobudzone ruchowo, często towarzyszą im choroby skóry i robaczyce

comments
© 2015 Homeopatia Polska - Strona - Forum